Pytania i Odpowiedzi (FAQ) – Wszystko o ważeniu w ruchu

To skrót od angielskiego Weigh-In-Motion, co oznacza ważenie w ruchu. To zestaw specjalnych czujników wbudowanych w nawierzchnię drogi, które potrafią zważyć pojazd (nawet ciężkiego TIR-a) w ułamku sekundy, gdy ten po nich przejeżdża. Nie jest to zwykła waga, na której trzeba stać – to zaawansowana technologia, która działa, gdy samochód pędzi z normalną prędkością.

Nie! To największa zaleta tego systemu. Waga działa dynamicznie, co oznacza, że kierowca nie musi zwalniać ani zjeżdżać na pobocze. Pomiar odbywa się automatycznie podczas normalnej jazdy pasem ruchu, często kierowca nawet nie wie, że właśnie został zważony.

Technicznie system waży każdy pojazd, który przejedzie przez czujniki, w tym auta osobowe. Jednak głównym celem tych systemów jest wyłapywanie przeciążonych samochodów ciężarowych i dostawczych, ponieważ to one powodują największe zniszczenia dróg i stwarzają największe zagrożenie, gdy są przeładowane.

Ponieważ tradycyjne kontrole są mało efektywne – inspektorzy są w stanie zatrzymać tylko niewielki ułamek pojazdów, a procedura ważenia na postoju trwa nawet godzinę. Tymczasem jeden przeciążony TIR niszczy drogę tak samo, jak przejazd kilkudziesięciu tysięcy samochodów osobowych. System WIM pozwala skontrolować 100% pojazdów przejeżdżających daną drogą przez całą dobę.

Opracowanie technologii o wysokiej dokładności było celem prac zespołu z AGH i Głównego Urzędu Miar. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych czujników (np. kwarcowych) i zaawansowanych algorytmów, systemy te osiągają bardzo wysoką precyzję, porównywalną z wymaganiami dla wag mandatowych. Celem projektu jest właśnie to, aby pomiar był niepodważalny prawnie.

Dla nowoczesnych systemów WIM to żaden problem. Technologia opracowana i testowana przez naukowców pozwala na precyzyjne ważenie pojazdów poruszających się z prędkościami autostradowymi, nawet do 100 km/h. Prędkość nie jest sposobem na oszukanie wagi.

To było jedno z głównych wyzwań dla naukowców. Asfalt zmienia swoją twardość pod wpływem temperatury, co kiedyś utrudniało pomiary. Jednak polski system jest wyposażony w czujniki temperatury (nawet głęboko w ziemi) i stację pogodową. Dzięki specjalnym algorytmom „autokalibracji”, system sam koryguje wpływ temperatury, zapewniając dokładny wynik niezależnie od tego, czy jest upalne lato, czy mroźna zima.

System WIM to nie tylko czujniki w asfalcie. Jest on zintegrowany z kamerami rozpoznającymi numery rejestracyjne (ANPR). Gdy waga wykryje przeciążenie, kamera automatycznie robi zdjęcie pojazdu i jego tablic, co pozwala na identyfikację właściciela, podobnie jak w przypadku fotoradarów.

Wręcz przeciwnie – to sposób na oszczędzanie naszych wspólnych pieniędzy. Miliardy złotych z naszych podatków idą na remonty dróg zniszczonych przez nieuczciwych przewoźników. System ma uderzyć tylko w tych, którzy łamią prawo i niszczą infrastrukturę dla własnego zysku, chroniąc budżet państwa i nasze zawieszenia.

To system automatycznego karania, do którego dążymy. Obecnie wagi w asfalcie służą głównie do „preselekcji”, czyli podpowiadają inspektorom, kogo zatrzymać do ponownego zważenia. W systemie administracyjnym (Direct Enforcement), mandat byłby wystawiany automatycznie na podstawie przejazdu przez wagę w asfalcie, bez konieczności zatrzymywania pojazdu przez patrol.

Zespół z AGH i GUM zbudował unikalne w skali światowej stanowisko badawcze w miejscowości Wielka Wieś (droga wojewódzka 975). To tam, w normalnym ruchu drogowym, testowane są najnowsze czujniki i algorytmy, które potem mogą trafić na drogi w całej Polsce.

Tak. Badania pokazują, że problem przeciążenia dotyczy nie tylko wielkich TIR-ów, ale w ogromnym stopniu także mniejszych aut dostawczych (do 3,5 tony), gdzie nawet 80% pojazdów waży więcej niż pozwalają przepisy. Systemy WIM skutecznie wykrywają również te wykroczenia.

Nie, system jest znacznie bardziej precyzyjny. Mierzy nacisk każdego koła i każdej osi z osobna. Jest to kluczowe, ponieważ często pojazd ma dobrą masę całkowitą, ale np. źle rozmieszczony towar powoduje, że jedna oś miażdży asfalt z siłą wielokrotnie przekraczającą normy.

Nad jakością i wiarygodnością czuwa nauka i urzędy. Projekt jest realizowany w ramach programu „Polska Metrologia” przez Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie oraz Główny Urząd Miar. To gwarancja, że systemy te będą działać zgodnie z najwyższymi standardami metrologicznymi.

Po pierwsze: równiejsze drogi bez kolein, co zwiększa komfort i bezpieczeństwo Twojej jazdy. Po drugie: mniejsze korki, bo będzie mniej remontów wymuszonych zniszczeniami. Po trzecie: większe bezpieczeństwo, bo przeciążona ciężarówka ma dłuższą drogę hamowania i łatwiej wpada w poślizg, co zagraża nam wszystkim na drodze.